دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.
10.22034/njournal.2026.592094.1116
چکیده
مقدمه و هدف: گسترش فناوریهای دیجیتال و حضور روزافزون دانشآموزان در محیطهای برخط، هویت دیجیتال را به یکی از دغدغههای آموزش رسمی تبدیل کرده است. نبود چارچوبی بومی و منسجم برای هدایت تربیتی این هویت، خلأیی نظری و کاربردی در آموزش و پرورش ایران ایجاد کرده بود. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی اهداف و ضرورتهای برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانشآموزان دوره متوسطه اول ایران انجام شد.
روششناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان علوم تربیتی، برنامهریزی درسی، مدیریت آموزشی، روانشناسی، تکنولوژی آموزشی، علوم کامپیوتر و حوزههای مرتبط بود. از میان آنان، ۲۵ نفر با نمونهگیری هدفمند و راهبرد حداکثر تنوع تا اشباع نظری انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته و پروتکل محققساخته طراحیشده در سال ۱۴۰۵ گردآوری و با کدگذاری باز، دستهبندی مفاهیم و استخراج مقولهها تحلیل شدند.
یافتهها: هویت دیجیتال دانشآموزان شامل خودآگاهی دیجیتال، خودتنظیمی، ارتباطات برخط، سواد اخلاقی دیجیتال و هویت یادگیرنده دیجیتال بود. اهداف برنامه بر مسئولیتپذیری، امنیت، تعامل اجتماعی، سواد رسانهای، تفکر انتقادی و مشارکت آگاهانه تأکید داشت. ضرورتها نیز به تحولات زیستبوم دیجیتال، پیشگیری از مخاطرات، تقویت مأموریتهای فرهنگی و تربیتی و آمادگی برای زندگی دیجیتال مربوط بود.
بحث و نتیجهگیری: این الگو میتواند چارچوبی بومی برای حضور مسئولانه، ایمن و اخلاقی دانشآموزان فراهم سازد و فاصله میان زیست دیجیتال آنان و برنامه درسی رسمی را کاهش دهد.
علم، رضا. (1405). تبیین الگوی اهداف و ضرورتهای برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانشآموزان دوره متوسطه اول ایران. (e256832). فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی، ()، e256832 https://doi.org/10.22034/njournal.2026.592094.1116
MLA
علم، رضا. "تبیین الگوی اهداف و ضرورتهای برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانشآموزان دوره متوسطه اول ایران" .e256832 ، فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی، ، 1405، e256832. doi: 10.22034/njournal.2026.592094.1116
HARVARD
علم، رضا. (1405). 'تبیین الگوی اهداف و ضرورتهای برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانشآموزان دوره متوسطه اول ایران'، فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی، (), e256832. doi: 10.22034/njournal.2026.592094.1116
CHICAGO
علم، رضا، "تبیین الگوی اهداف و ضرورتهای برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانشآموزان دوره متوسطه اول ایران." فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی، (1405): e256832, doi: 10.22034/njournal.2026.592094.1116
VANCOUVER
علم رضا. تبیین الگوی اهداف و ضرورتهای برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانشآموزان دوره متوسطه اول ایران. فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی. 1405;():e256832. doi: 10.22034/njournal.2026.592094.1116