فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی

فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی

تبیین الگوی اهداف و ضرورت‌های برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانش‌آموزان دوره متوسطه اول ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.
10.22034/njournal.2026.592094.1116
چکیده
مقدمه و هدف: گسترش فناوری‌های دیجیتال و حضور روزافزون دانش‌آموزان در محیط‌های برخط، هویت دیجیتال را به یکی از دغدغه‌های آموزش رسمی تبدیل کرده است. نبود چارچوبی بومی و منسجم برای هدایت تربیتی این هویت، خلأیی نظری و کاربردی در آموزش و پرورش ایران ایجاد کرده بود. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی اهداف و ضرورت‌های برنامه درسی هویت دیجیتال برای دانش‌آموزان دوره متوسطه اول ایران انجام شد.

روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان علوم تربیتی، برنامه‌ریزی درسی، مدیریت آموزشی، روان‌شناسی، تکنولوژی آموزشی، علوم کامپیوتر و حوزه‌های مرتبط بود. از میان آنان، ۲۵ نفر با نمونه‌گیری هدفمند و راهبرد حداکثر تنوع تا اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و پروتکل محقق‌ساخته طراحی‌شده در سال ۱۴۰۵ گردآوری و با کدگذاری باز، دسته‌بندی مفاهیم و استخراج مقوله‌ها تحلیل شدند.

یافته‌ها: هویت دیجیتال دانش‌آموزان شامل خودآگاهی دیجیتال، خودتنظیمی، ارتباطات برخط، سواد اخلاقی دیجیتال و هویت یادگیرنده دیجیتال بود. اهداف برنامه بر مسئولیت‌پذیری، امنیت، تعامل اجتماعی، سواد رسانه‌ای، تفکر انتقادی و مشارکت آگاهانه تأکید داشت. ضرورت‌ها نیز به تحولات زیست‌بوم دیجیتال، پیشگیری از مخاطرات، تقویت مأموریت‌های فرهنگی و تربیتی و آمادگی برای زندگی دیجیتال مربوط بود.

بحث و نتیجه‌گیری: این الگو می‌تواند چارچوبی بومی برای حضور مسئولانه، ایمن و اخلاقی دانش‌آموزان فراهم سازد و فاصله میان زیست دیجیتال آنان و برنامه درسی رسمی را کاهش دهد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 25 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 17 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 22 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 22 آبان 1405