1
کارشناس ارشد مدیریت آموزشی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
2
استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
10.22034/njournal.2026.593395.1118
چکیده
مقدمه و هدف: هدف پژوهش حاضر، مدلیابی روابط ساختاری کیفیت جو یادگیری و خوشبینی تحصیلی با میانجیگری هیجانهای تحصیلی در دانشجویان دختر دانشگاه فرهنگیان زاهدان بود.
روششناسی پژوهش: پژوهش حاضر از نظر روش، توصیفی–همبستگی و مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را 410 نفر از دانشجویان دختر پردیس رسالت دانشگاه فرهنگیان زاهدان تشکیل دادند که از میان آنان، بر اساس جدول تعیین حجم نمونه کرجسی و مورگان، 201 نفر به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه جوّ یادگیری ویلیامز و دسی (1996)، پرسشنامه خوشبینی تحصیلی اسچننموران و همکاران (2013) و پرسشنامه هیجانهای تحصیلی پکران و همکاران (2006) استفاده شد. روایی محتوایی ابزارها بررسی و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. دادهها با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری و نرمافزارهای SPSS نسخه 28 و AMOS تحلیل شدند.
یافتهها: یافتهها نشان داد بین کیفیت جوّ یادگیری و خوشبینی تحصیلی رابطه مستقیم، مثبت و معناداری وجود داشت (0.59=β و 0.001>p). همچنین، کیفیت جوّ یادگیری با هیجانهای تحصیلی رابطه مستقیم، مثبت و معناداری داشت (0.68=β و 0.001>p) و رابطه مستقیم هیجانهای تحصیلی با خوشبینی تحصیلی نیز مثبت و معنادار بود (0.54=β و 0.001>p). افزون بر این، رابطه غیرمستقیم کیفیت جوّ یادگیری با خوشبینی تحصیلی از طریق میانجیگری هیجانهای تحصیلی، مثبت و معنادار بود (0.36=β و 0.001>p). بنابراین، هیجانهای تحصیلی در رابطه میان کیفیت جوّ یادگیری و خوشبینی تحصیلی نقش میانجی داشتند.
بحث و نتیجهگیری: نتایج نشان داد کیفیت مطلوب جوّ یادگیری، بهطور مستقیم و نیز از طریق هیجانهای تحصیلی، با خوشبینی تحصیلی بیشتر دانشجویان دختر همراه است. بر این اساس، پیشنهاد میشود مدیران، برنامهریزان آموزشی و استادان دانشگاه فرهنگیان با تقویت حمایت عاطفی، ایجاد تعاملات آموزشی سازنده و فراهمکردن محیط یادگیری مطلوب، شرایط مرتبط با هیجانهای تحصیلی مثبت و خوشبینی تحصیلی دانشجویان را تقویت کنند.