فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی

فصلنامه پیشرفتهای نوین در مدیریت آموزشی

از حمایت اجتماعی تا تاب‌آوری تحصیلی: نقش واسطه‌ای خودکارآمدی و احساس تعلق به مدرسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی مثبت‌گرا، گروه روانشناسی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران .
2 گروه روانشناسی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.
3 گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران
10.22034/njournal.2026.590703.1113
چکیده
مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی روابط ساختاری بین حمایت اجتماعی، خودکارآمدی، احساس تعلق به مدرسه و تاب‌آوری تحصیلی در دانش‌آموزان دوره اول متوسطه انجام شد. این پژوهش از نوع مطالعات همبستگی با رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری بود.

روش‌شناسی پژوهش: جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دوره اول متوسطه شهر بوکان در سال تحصیلی1403-1402 بود که از میان آن‌ها ۳۶۰ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های حمایت اجتماعی، خودکارآمدی تحصیلی، احساس تعلق به مدرسه و تاب‌آوری تحصیلی بودند که همگی از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار بودند. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری با نرم‌افزار AMOS تحلیل شدند.

یافته‌ها: مدل مفهومی پژوهش از برازش عالی برخوردار است. حمایت اجتماعی تأثیر مثبت و معناداری بر خودکارآمدی و احساس تعلق به مدرسه داشت. همچنین خودکارآمدی و احساس تعلق به مدرسه تأثیر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری تحصیلی نشان دادند. مسیر مستقیم حمایت اجتماعی به تاب‌آوری تحصیلی معنادار نبود. اثرات غیرمستقیم حمایت اجتماعی از طریق خودکارآمدی (0047/0) و احساس تعلق به مدرسه (0049/0) با استفاده از روش بوت‌استرپ تأیید شد. مدل نهایی توانست 4%/14 از واریانس تاب‌آوری تحصیلی را تبیین کند. بر اساس یافته‌های پژوهش، حمایت اجتماعی به‌صورت غیرمستقیم و از طریق افزایش خودکارآمدی و احساس تعلق به مدرسه بر تاب‌آوری تحصیلی دانش‌آموزان تأثیر می‌گذارد.

بحث و نتیجه‌گیری: اجرای برنامه‌های مداخله‌ای مبتنی بر این مدل در مدارس جهت تقویت هم‌زمان خودکارآمدی، احساس تعلق به مدرسه و حمایت اجتماعی می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد مؤثر در ارتقای تاب‌آوری تحصیلی دانش‌آموزان مدنظر قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 18 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 10 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 15 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 15 شهریور 1405