مقدمه و هدف: این پژوهش با هدف پاسخ به این پرسش کلیدی انجام شد که چگونه می‌توان با بهره‌گیری از مدل‌های بلوغ، نیازهای آموزش و توسعه را در سازمان‌ها به‌صورت دقیق، مرحله‌ای و مبتنی بر وضعیت واقعی سازمان شناسایی کرد.

روش‌شناسی پژوهش: پژوهش از نظر ماهیت، اکتشافی و با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد (رویکرد نظام‌مند استراوس و کوربین) انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ نفر از متخصصان، مدیران ستادی و کارشناسان خبره سازمان آموزش و پرورش شهر کرمان که با نمونه‌گیری نظری و هدفمند انتخاب شدند، جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی ۸۰ کد باز منجر شد که در قالب مدل پارادایمی شامل شرایط علی (چهار دسته مانع: ضعف در جذب و توسعه، مسائل مالی، ضعف در برنامه‌ریزی راهبردی، چالش‌های مدیریتی)، پدیده محوری («مسیر بلوغ و تکامل منابع انسانی»)، راهبردها (توانمندسازی سرمایه انسانی و بهبود فرآیندهای اجرایی)، شرایط زمینه‌ای (اعتماد سازمانی و فرهنگ یادگیری)، شرایط مداخله‌گر (آموزش‌های تخصصی موجود) و پیامدها (همسویی استراتژیک، ارزیابی مبتنی بر داده و قابلیت‌های رفتاری) سازماندهی شدند.

بحث و نتیجه‌گیری: شناسایی نیازهای آموزش و توسعه مبتنی بر مدل‌های بلوغ، یک فرآیند سیستمی و پنج گانه است. پیوند مدل بلوغ با نیازسنجی آموزشی، یک ضرورت راهبردی برای توسعه سرمایه انسانی است. مدل پارادایمی ارائه‌شده می‌تواند به عنوان چارچوبی تشخیصی برای حرکت سازمان‌ها به سمت بلوغ واقعی مورد استفاده قرار گیرد.